| stan podstawowy |
symbol stanu |
określenie stanu |
uwagi dotyczące stanu i uzupełnienie
oznaczenia cyfrowego |
| aktualny |
wg poprzedniej normy |
 |
F |
pg, pz, pw, pp, pc, pt, ps, pm, pk, pe, pi |
wytworzony (surowy) - dotyczy wyrobów kształtowanych w procesach, w których nie ma specjalnej kontroli warunków cieplnych i umocnienia |
Nie określa się w tym przypadku granic własności mechanicznych |
 |
0 |
r |
wyżarzony - dla wyrobów zyskujacych ustalone własności po procesie wytwarzania na gorąco |
Wyżarzanie do osiągnięcia najniższej wytrzymałości |
| 01 |
m |
obrobiony cieplnie w czasie i temp. Zalecanej dla wyrobów przesyconych i wolno schłodzonych do temp. pokojowej |
Stosowany do wyrobów, które są obrobione mechanicznie przed przesycaniem, własności mechaniczne nie są określone |
| 02 |
- |
obrobiony cieplno-plastycznie w celu zwiększenia odkształcalności |
Stosowany do wyrobów, które są formowane plastycznie przed przesycaniem |
| 03 |
j |
ujednorodniony |
Stosowany do walcówki i taśm odlewanych w sposób ciągły, które są poddawane wygrzewaniu w wysokiej temperaturze w celu redukcji segregacji |
 |
H11 |
- |
lekko umocniony |
Stan umocniony zgniotem stosuje się do wyrobów poddanych przeróbce plastycznej na zimno po wyżarzeniu, po p.p. na gorąco lub po p.p. na zimno i po częściowym wyżarzeniu lub stabilizacji. Określony jest poziom własności mechanicznych.
Cyfry po literze H oznaczają:
- pierwsza - rodzaj obróbki cieplnej
- druga - stopień umocnienia identyfikowany minimalną wartością Rm
| Rm min. w stanie wyżarzonym [Mpa] |
wzrost Rm do stanu Hx8 [Mpa] |
| Do 40 |
55 |
| 45 ÷ 60 |
65 |
| 65 ÷ 80 |
75 |
| 85 ÷ 100 |
85 |
| 105 ÷ 120 |
90 |
| 125 ÷ 160 |
95 |
| 165 ÷ 200 |
100 |
| 205 ÷ 240 |
105 |
| 245 ÷ 280 |
110 |
| 285 ÷ 320 |
115 |
| 325 i powyżej |
120 |
- trzecia - wskazuje na zmianę stanu dwucyfrowego lub inne istotne cechy charakterystyczne czy specjalne procesy. Szczegóły określa norma.
|
| H12 |
z2 |
umocniony wyłącznie zgniotem |
1/4 |
twardy |
| H14 |
z4 |
1/2 |
| H16 |
- |
3/4 |
| H18 |
z6 |
4/4 |
| H19 |
z9 |
ekstra twardy |
| H22 |
z 2 r |
umocniony i częściowo wyżarzony |
1/4 |
twardy |
| H24 |
z 4 r |
1/2 |
| H26 |
- |
3/4 |
| H28 |
- |
4/4 |
| H32 |
z 2 s |
umocniony i stabilizowany |
1/4 |
twardy |
| H34 |
z 4 s |
1/2 |
| H36 |
- |
3/4 |
| H38 |
z 6 s |
4/4 |
| H42 |
- |
umocniony i malowany lub lakierowany |
1/4 |
twardy |
| H44 |
- |
1/2 |
| H46 |
- |
3/4 |
| H38 |
- |
4/4 |
 |
W |
te |
przesycony (niestabilny) |
Oznaczenie to ma zastosowanie do stopów, które po przesyceniu samoczynnie starzą się w temperaturze pokojowej i okres starzenia jest określony (np. W 1/2 h) |
| W5x |
- |
przesycony (niestabilny) i odprężony |
W oznaczeniu tego stanu stosuje się drugą cyfrę (x) określającą sposób odprężania, wielkość odkształcenia trwałego dla danego typu wyrobów. Więcej szczegółów określa norma. |
 |
T1 |
te |
schłodzony z podwyższonej temperatury procesu kształtowania i naturalnie starzony do uzyskania stabilnego stanu |
Oznaczenie stosuje się do wyrobów, które są obrobione cieplnie z dodatkowym umocnieniem lub bez, do uzyskania stabilnych stanów.
Do oznaczeń T1 i T9 może być dodana jedna lub więcej cyfr w celu określenia wariantu obróbki tj. jednego lub kilku następujących procesów:
- przesycanie i/lub proces wydzielenia,
- suma odkształcenia na zimno po przesyceniu,
- odprężanie.
| proces związany |
| |
testowany materiał |
przestarzenie |
odkształcenie na zimno |
podstarzenie |
specjalny proces |
| 1 |
X |
- |
T31, T81 |
T51, T61 |
- |
| 2 |
T42, T62 |
X |
X |
X |
X |
| 3 |
X |
T73 |
T83 |
T63 |
- |
| 4 |
X |
T74 |
- |
T64 |
- |
| 5 |
X |
- |
- |
T65 |
- |
| 6 |
X |
T76 |
T36, T86 |
X |
T56, T66 |
| 7 |
X |
- |
T37, T87 |
X |
- |
| 8 |
X |
- |
- |
X |
- |
| 9 |
X |
T79 |
T39, T89 |
X |
- |
X nie może być używany
- możliwe wykorzystanie w przyszłości
Szczegóły określa norma. |
| T2 |
- |
schłodzony z podwyższonej temperatury procesu kształtowania, odkształcony na zimno i naturalnie starzony do uzyskania stabilnego stanu |
| T3 |
tk |
przesycony, odkształcony na zimno i naturalnie starzony do uzyskania stabilnego stanu |
| T4 |
ta |
przesycony i naturalnie starzony do uzyskania stabilnego stanu |
| T5 |
td |
schłodzony z podwyższonej temperatury procesu kształtowania, a następnie sztucznie starzony |
| T6 |
tb |
przesycony, a następnie sztucznie starzony |
| T7 |
- |
przesycony i przestarzony/stabilizowany |
| T8 |
tl |
przesycony, odkształcony na zimno i sztucznie starzony |
| T9 |
tj |
przesycony, sztucznie starzony i odkształcony na zimno |